🏢 Şirket kuruluşu: EOOD mu, OOD mu?

İki biçim, tek fark: ortak sayısı

Bulgaristan'da yabancı girişimcilerin büyük kısmı limited şirketle başlar. Bu şirketin tek ortaklı hâline ЕООД (EOOD), birden çok ortaklı hâline ООД (OOD) denir. İkisi de aynı kanuna tabidir; sorumluluk her iki biçimde de ortağın koyduğu sermayeyle sınırlıdır.

Seçimi belirleyen şey vergi değil, yönetim yapısıdır. Tek başınıza karar verecekseniz EOOD kuruluş belgelerini sadeleştirir: genel kurul yerine tek ortak kararı yeterlidir. Ortaklı bir yapıda ise OOD'nin şirket sözleşmesi, pay devri, kâr paylaşımı ve ortaklardan biri ayrılmak istediğinde ne olacağı gibi konuları baştan bağlamanızı sağlar.

Kanundaki asgari sermaye sembolik düzeydedir: Ticaret Kanunu'nun 117. maddesine göre limited şirketin sermayesi 1 €'dan az olamaz (paylar da en az bir euro sent). Sembolik sermaye yasal olarak yeter, ama bankalar ve iş ortakları şirketin ilk aylarını karşılayacak bir sermayeyi daha güven verici bulur.

Kuruluştan önce hazırlanacaklar

Başvurudan önce dört kararı netleştirin: şirket adı, faaliyet konusu, kayıtlı adres ve şirketi temsil edecek yönetici (управител). Ad için Ticaret Sicili'nde benzer bir unvan olup olmadığını kontrol edin; sicil, adı başvurudan önce ayırma imkânı tanır.

Türkiye'de düzenlenen belgeler (vekâletname, ortak şirketin sicil kaydı gibi) Bulgaristan'da kullanılacaksa apostilli ve yeminli tercümeli olmalıdır. Tercümenin Bulgarca olması gerekir; bu adım çoğu zaman kuruluşun en uzun süren kısmıdır.

• Şirket adı ve yedek ad
• Faaliyet konusu (geniş ve açık yazılması sonradan değişiklik ihtiyacını azaltır)
• Bulgaristan'da kayıtlı adres (adres sağlayıcıyla yazılı sözleşme)
• Yönetici ve ortakların kimlik belgeleri
• Gerçek faydalanıcı (действителен собственик) bilgileri

Sermaye hesabı ve banka yazısı

Sermaye, tescil başvurusundan önce bir Bulgar bankasında açılan geçici hesaba yatırılır; banka sermayenin yatırıldığını gösteren bir yazı verir. Bu yazı Ticaret Sicili başvurusunun eki olur. Banka bu hizmet için ayrıca masraf alır; tutarı bankaya göre değişir ve resmî bir harç değildir.

Bankanın müşteri tanıma (KYC) süreci yabancı ortaklar için ek belge isteyebilir: ortağın gelir kaynağına dair açıklama, Türkiye'deki şirketin sicil belgesi gibi. Randevudan önce bankadan güncel belge listesini yazılı isteyin.

Ticaret Sicili başvurusu

Başvuru Kayıt Ajansı'na (Агенция по вписванията) yapılır; şahsen ya da portal üzerinden elektronik olarak. Elektronik başvuru için nitelikli elektronik imza gerekir. Harç, elektronik başvuruda şahsen başvurudan daha düşüktür; güncel tutarı ajansın tarifesinden kontrol edin.

Tescille birlikte şirket bir ЕИК (birleşik kimlik kodu) alır. Bu kod, vergi işlemlerinde de şirketin kimlik numarası olarak kullanılır. Tescilden sonra sermaye hesabındaki tutar şirketin işletme hesabına geçirilebilir.

Tescil sonrası ilk 30 gün

Şirket kâğıt üzerinde kuruldu; çalışır hâle gelmesi için muhasebe, banka ve vergi tarafı tamamlanmalıdır. Bulgaristan'da şirket defterleri muhasebe mevzuatına göre tutulur ve yıllık mali tablolar Ticaret Sicili'nde yayımlanır; bu yüzden ilk iş bir muhasebeciyle yazılı sözleşme yapmaktır.

KDV kaydı, ciro eşiği aşıldığında zorunlu, daha önce ise isteğe bağlıdır. Eşiğin güncel tutarını NAP'tan ya da Avrupa Komisyonu'nun KOBİ KDV sayfasından teyit edin; eşik aşıldıktan sonra kayıt için kanunî süre işler.

Sık sorulanlar