🔍 NAP denetimi: rapor, denetim akti, 14 günlük itiraz ve mahkeme süreleri (ДОПК)

Denetimin süresi ve aşamaları

Vergi-Sigorta Usul Kanunu'na (ДОПК) göre denetim, görevlendirme emrinin tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılır (114. madde). Bu süre yetersizse iki aya kadar, özel olgusal karmaşıklık varsa toplam üç yıla kadar uzatılabilir.

Denetim sonunda denetim raporu en geç 14 gün içinde düzenlenir ve üç gün içinde denetlenene tebliğ edilir. Denetlenen, tebliğden itibaren 14 gün içinde yazılı itiraz ve delil sunabilir; süre yetersizse talep üzerine en çok bir ay uzatılır (117. madde). Denetim akti, itirazın verilmesinden ya da süresinin dolmasından sonra 14 gün içinde düzenlenir (119. madde).

Matrahın idarece belirlendiği durumlar

122. madde, şu hâllerde vergi makamının kanundaki oranı kendi belirlediği matraha uygulayabileceğini yazar: beyan gerektiren durumda beyan verilmemesi, gizlenmiş gelir veya hasılat verisi, muhasebede sahte ya da yanlış içerikli belge kullanılması, muhasebenin tutulmaması veya matrahın saptanmasına yetmemesi.

124. madde bu hâlde denetlenene delil sunma ve görüş bildirme için en az 14 günlük süre tanınmasını şart koşar. Bu yolla yapılan denetimde, 122. maddedeki sebeplerin toplanan delillerle desteklendiği ölçüde, aktın olgusal tespitleri itiraz sürecinde aksi ispatlanana kadar doğru kabul edilir.

İdari itiraz: 14 gün, karar 60 gün

152. madde denetim aktına tamamen ya da kısmen, tebliğden itibaren 14 gün içinde itiraz edilebileceğini yazar. Karar makamı NAP merkezinde İtiraz ve Vergi-Sigorta Uygulaması Dairesi başkanıdır; dilekçe bölge müdürlüğü aracılığıyla verilir. Müdürlük dosyayı 7 gün içinde karar makamına gönderir (146. madde); karar makamı 60 gün içinde gerekçeli karar verir (155. madde).

İdari itiraz, aktın icrasını durdurmaz; durdurma ayrıca talep edilir ve talepte anapara ile faiz tutarında teminat gösterilir ya da teminat teklif edilir (153. madde). 154. madde, hangi delillerin tartışmasız sayılacağı konusunda karar makamı onayıyla yazılı uzlaşma yapılmasına imkân tanır.

Mahkeme ve zamanaşımı

Karar makamının kararına karşı, kararın tebliğ alınmasından itibaren 14 gün içinde karar makamı aracılığıyla idare mahkemesine dava açılır; yetkili mahkeme, ilk denetim işleminin yapıldığı sırada davacının daimi adresi ya da merkezinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (156. madde). İdari itiraza konu edilmeyen kısım mahkemeye götürülemez. Karar makamı 60 günlük süre içinde karar vermezse, itiraz edilen kısımda akt onaylanmış sayılır.

Kamu alacakları, ödenmesi gereken yılı izleyen yılın 1 Ocak'ından başlayan 5 yıllık zamanaşımıyla düşer; 10 yıllık mutlak süre vardır, ancak ertelenmiş ya da taksitlendirilmiş borç, iflas takibine bildirilmiş alacak ve ceza davasına bağlı alacak gibi istisnalar bulunur (171. madde). Bu rehber kişiye özel hüküm vermez; her adımda muhasebeci ya da vergi avukatı ile çalışın.

Sık sorulanlar