📜 Miras kalan taşınmaz: mirasçılar, kabul ve ret, saklı pay ve veraset vergisi beyanı

Miras ne zaman açılır, kimler mirasçıdır?

Miras Kanunu'nun 1. maddesine göre miras, ölümle ve ölenin son yerleşim yerinde açılır. Kanuni mirasta ölenin çocukları eşit paylarla mirasçıdır (5. madde); çocuk ya da diğer altsoy yoksa anne-baba (biri sağsa o) eşit paylarla (6. madde); yalnızca kardeşler kalmışsa onlar eşit paylarla (8. madde).

Eş, her çocuğun payına eşit bir pay alır (9. madde, 1. fıkra). Eş, üstsoy veya kardeşler (ya da onların altsoyu) ile birlikte mirasçı olduğunda payı, evliliğin onuncu yılı dolmadan miras açıldıysa mirasın yarısı, aksi hâlde üçte ikisidir. Başka mirasçı yoksa eş mirasın tamamını alır. Ayrıntıları ve diğer sıraları madde metninden okuyun.

Mirasın kabulü ve reddi

48. maddeye göre miras kabul edilmekle edinilir ve kabul, mirasın açıldığı andan itibaren etki doğurur. 49. madde, kabulün mirasın açıldığı bölgenin sulh hâkimine yazılı beyanla yapılabileceğini ve beyanın özel bir deftere işleneceğini söyler; mirasçı mirası kabul etme niyetini şüphe bırakmayacak bir davranışla gösterirse ya da miras malını gizlerse de kabul sayılır (gizlenen mal için pay hakkı kaybedilir).

51. madde, ilgililerden birinin talebiyle hâkimin mirasçıya kabul veya ret bildirmesi için süre verebileceğini ve süre içinde yanıt vermeyen mirasçının kabul hakkını kaybettiğini yazar. Ret, 52. maddeye göre kabulle aynı usulle yapılır ve kaydedilir; reddedenin payı diğer mirasçıların paylarını artırır (53. madde).

Envanterle kabul ve borçlar

60. maddeye göre mirası kabul eden mirasçılar, mirasın taşıdığı borçlardan aldıkları paylara göre sorumludur; envanterle kabul eden mirasçı ise yalnızca aldığı miras kadar sorumludur. 61. maddeye göre envanterle kabul, mirasın açıldığını öğrendiği günden başlayarak üç ay içinde sulh hâkimine yazılı olarak bildirilir; hâkim bu süreyi en çok üç ay daha uzatabilir. Ehliyetsizler, devlet ve toplumsal kuruluşlar mirası yalnızca envanterle kabul eder.

Borçlu bir mirası kabul etmeden önce muhasebeci ve avukatla borç durumunu inceleyin; bu yazı kişiye özel hüküm vermez.

Vasiyetname ve saklı pay

Noter vasiyetnamesi, noterin huzurunda iki tanıkla yapılır (24. madde). El yazısı vasiyetname, baştan sona vasiyet edenin kendi el yazısıyla yazılmalı, tarih içermeli ve vasiyet hükümlerinden sonra imzalanmalıdır; kapalı zarfla noterde saklatılabilir (25. madde).

28. madde, altsoyu, ana-babası veya eşi olan kişinin vasiyet ya da bağışla bunların saklı payını zedeleyemeyeceğini söyler. 29. maddeye göre eş yoksa altsoyun saklı payı tek çocukta yarı, iki veya daha çok çocukta üçte ikidir; ana-babanın saklı payı üçte birdir; eşin payı tek başına yarı, anne-babayla birlikte üçte birdir.

Veraset vergisi ve beyan

ZMDT'nin 29. maddesine göre veraset vergisine yasa gereği veya vasiyetle edinilen mallar tabidir: Bulgar vatandaşlarında ülke içindeki ve dışındaki mallar, yabancı uyrukluların ise ülke içindeki malları. Vergiyi mirasçılar ve vasiyet alacaklıları öder (31. madde).

32. maddeye göre vergi yükümlüleri 6 ay içinde, ölenin son yerleşim yerindeki belediyeye beyanname verir; ölenin yurt dışında yerleşimi varsa malların büyük bölümünün bulunduğu yerin belediyesine verilir. Eş, altsoy, anne-baba, kardeş dışındaki mirasçı veya vasiyet alacaklısı için 6 aylık süre mirasın açıldığını öğrendiği tarihten başlar. 33. madde mirası mirasın açıldığı tarihteki euro değeriyle belirler; Bulgaristan'daki taşınmazlar vergi değerleme esasına göre hesaplanır.

36. madde, verginin oranının belediye meclisinin kendi yönetmeliğiyle mirasçı başına belirleneceğini söyler; lex.bg'deki metinde aralıklar hâlâ eski para biriminde yazılıdır, bu yüzden oran yazılmadı. İlgili belediyenin yönetmeliğine bakın.

Sık sorulanlar