🧮 Kendi adına sigortalı olanlar (ET sahibi, serbest meslek): prim türleri, 2026 gelir sınırları ve beyannameler

Kim kendi adına sigortalıdır?

NAP'ın tanımına göre kendi adına sigortalı (самоосигуряващо се лице), sosyal sigorta primlerini tamamen kendi hesabına ödeyen gerçek kişidir. Bu kişiler hem kendileri için sigorta ödeyen hem de primi ödedikleri süre boyunca sigortalı sayılırlar.

NAP sayfası bu gruba şunları sayar: serbest meslek ve zanaat faaliyeti kaydı olanlar, tek kişilik tacirler (ET), ticari şirketlerin sahibi veya ortakları, adi ortaklık (неперсонифицирано дружество) üyesi gerçek kişiler, Gelir Vergisi Kanunu'nun 26. maddesinin 7. fıkrası kapsamındaki tacirler, ayrıca kayıtlı çiftçiler ve tütün üreticileri. Faaliyete katılan eş de belirli koşullarda sigortalanabilir; bu koşullar için NAP sayfasına ve muhasebecinize bakın.

Bu yazı bir kişiye özel hesap vermez; hangi gruba girdiğinize ve primin ne kadar olacağına NAP ile muhasebeciniz karar verir.

2026 sigorta geliri sınırları

Primin hesaplandığı tutar sigorta gelirinden başka bir şey değildir ve her yıl kanunla belirlenir. NAP'a göre 2026 Devlet Sosyal Sigorta Bütçe Kanunu, kendi adına sigortalılar için asgari aylık geliri 1 Ocak–31 Temmuz 2026 arasında 550,66 euro, 1 Ağustos 2026'dan itibaren 620,20 euro olarak belirler. Aylık azami sigorta geliri aynı dönemler için sırasıyla 2.111,64 euro ve 2.300 euro'dur.

Yıl içinde bu iki sınır arasında seçtiğiniz aylık gelir üzerinden avans prim ödersiniz. Seçilen gelir, gerçekte kazandığınız gelirle uyuşmayabilir; bunun için yıl sonunda ayrıca kesin gelir hesaplanır (aşağıda).

Prim bileşenleri ve oranlar

NAP sayfasında prim şu parçalardan oluşur: Emeklilik fonu için, 1 Ocak 1960 öncesinde doğanlar ile Sosyal Sigorta Kanunu'nun 4b maddesi kapsamındakiler için yüzde 19,8, sonradan doğanlar için yüzde 14,8; Genel hastalık ve analık fonu için yüzde 3,5; 1959 sonrası doğanlar için evrensel emeklilik fonu (UPF) katkısı olarak yüzde 5; sağlık sigortası için yüzde 8.

Başka bir yerde sigortalı olmayıp yalnız sağlık primi ödeyenler için NAP, avans sağlık primi sınırlarını da ayrıca yazar: 1 Ocak–31 Temmuz 2026'da gelir alt sınırı 275,33 euro, üst sınırı 2.111,64 euro ve en az aylık prim 22,03 euro; 1 Ağustos–31 Aralık 2026'da gelir alt sınırı 310,10 euro, üst sınırı 2.300 euro ve en az aylık prim 24,81 euro. Oranlar ve sınırlar her yıl değişebilir; ödeme yapmadan önce NAP sayfasından doğrulayın.

Beyannameler ve süreler

NAP, kendi adına sigortalıların faaliyeti başlatma, ara verme, yeniden başlatma ve bitirme bildirimini 7 gün içinde vermesini ister. Aylık veri beyannamesi (Образец 1) için süre izleyen ayın 25'idir; yalnız emeklilik fonunda sigortalı olanlar bu beyannameyi, sigortanın yıl başından devam etmesi şartıyla, Ocak verisiyle birlikte yıllık olarak 25 Şubat'a kadar da verebilir.

Önceden toplu prim ödeyenler avans beyannamesi (Образец 5) verir. Yıllık gelir vergisi beyannamesi süresinde ise Образец 6 beyannamesi ile kesin prim hesabı yapılır: yıllık beyannameye eklenen Tablo 1 ve Tablo 2 ile kesin aylık ve yıllık sigorta geliri bildirilir, kesin primler beyanname süresinde ödenir. Yıllık beyannamede değişiklik yapan yeni bir beyanname verenler bu tabloları 30 Eylül'e kadar bir kez daha sunar.

NAP, bazı grupların (örneğin kayıtlı çiftçiler, denizciler ve faaliyete katılan eşler) kesin geliri ayrıca belirlemediğini yazar. Sizin durumunuzun bunlardan biri olup olmadığını muhasebeciniz doğrulamalıdır.

Sık sorulanlar