⚖️ Alacak tahsili: emirle ödeme (заповедно производство) — GPK 410–422

Ne zaman ve nasıl başvurulur?

Medeni Usul Kanunu'nun (ГПК) 410. maddesine göre alacaklı, ilçe mahkemesinin görev alanındaki para ya da misli eşya alacağı için ya da borçlunun iade yükümlülüğü altında aldığı taşınır malın teslimi için icra emri (заповед за изпълнение) talep edebilir. Başvuru icra edilebilir belge (icra belgesi) istemini, banka hesabını ya da başka bir ödeme şeklini içerir; tüketici sözleşmesinden doğan alacakta sözleşme, ekleri ve genel şartlar da eklenir.

Başvuru Elektronik Adalet Portalı'ndaki elektronik form üzerinden yapılabilir; tacirler, devlet kurumları, belediyeler, noterler, özel icra memurları ve avukatla temsil edilen kişiler yalnız elektronik yoldan başvurur. Diğer başvuranlar kâğıt üzerinden herhangi bir ilçe mahkemesine başvurabilir; ancak bazı belge türlerinde başvuranın yerleşim yerindeki ilçe mahkemesi yetkilidir.

417. madde: hangi belge yeterli?

417. madde, alacağın tutarı ne olursa olsun, şu belgelere dayandığında icra emri istenebileceğini yazar: idari makam kararı, devlet kurumlarının ve belediyelerin alacağını gösteren defter belgesi ya da banka defterinden alınmış özet, noter akti, sulh veya imzaları noter onaylı sözleşme, özel rehin sicili özetleri, rehin sözleşmesi ya da ipotek belgesi, kesinleşmiş kamu alacağı tespit belgesi, Genel İş Müfettişliği'nin iki aydan fazla gecikmiş iş alacakları için verdiği bağlayıcı yazı, açık tespit tutanağı (акт за начет), kambiyo senedi (bono, poliçe) ve tahvil ya da kuponlar.

Elektronik başvuruda belge kopyası eklenir; noter akti, rehin/ipotek belgesi ve kambiyo senetlerinin aslı 7 gün içinde mahkemeye verilmelidir. Bu belgelerden biri yoksa 410. maddedeki genel yol, alacak ilçe mahkemesinin görev alanındaysa yine açıktır.

Emir, itiraz ve alacaklının yapacağı

Mahkeme başvuruyu kapalı oturumda inceler ve genel kural olarak üç gün içinde emri verir (411. madde). Emir borçluya bir ay içinde ödeme çağrısı içerir (412. madde). Taraflar emrin kendisini temyiz edemez; yalnız yargılama giderleri kısmı temyize açıktır (413. madde).

Borçlu emre bir ay içinde itiraz edebilir; bu süre uzatılamaz ve itirazın gerekçelendirilmesi gerekmez. Borçlu süresi içinde ödemişse ödediğini ileri sürerek de itiraz edebilir (414 ve 414a maddeler). İtiraz süresinde yapılmışsa mahkeme alacaklıya dava açma hakkını bildirir; alacaklı bildirimden itibaren bir ay içinde dava açar ve harcı tamamlar, aksi hâlde emir ve icra belgesi geçersiz olur (415. madde). Mahkeme ayrıca alacaklının talebi üzerine belgeye dayalı hâllerde hemen icra kararı ve icra belgesi verebilir (418. madde); alacağın varlığı davası bu icrayı genel olarak durdurmaz (422. madde).

Sık sorulanlar